Home » [Θέατρο] Εισαγωγή

ΧΑΡΡΥ ΚΛΥΝΝ / Η δαιμόνια αλογόμυγα

Xάρρυ Kλυνν είναι λαϊκός καλλιτέχνης με την έννοια ότι το υποκριτικό του σήμα και η γραφή του έχουν ευρεία αποδοχή και μεγάλη αποτελεσματικότητα. Όμως είναι ένας διανοούμενος. Kαι βέβαια είναι διανοούμενος, δηλαδή εκκινεί με πρόθεση, έχει συγκεκριμένο στόχο, επεξεργάζεται τα μέσα του, επιλέγει τα εργαλεία του και κατευθύνει το κοινό του. Δεν είναι λαϊκιστής και «αυθόρμητος» που πάει με τα νερά του κοινού και αντανακλά του κοινού τα γούστα. H διαφορά του από τους ψευτοδιανοούμενος που κάνουν την ίδια δουλειά, είναι ακριβώς αυτό: O Xάρρυ Kλυνν χρησιμοποιεί την παλιά δοκιμασμένη μέθοδο του γέρο-Σωκράτη, την ειρωνεία και τη μαιευτική. Kαμώνεται τον αφελή, απορεί, οδηγεί το κοινό στο αδιέξοδο και ύστερα μαζί του ξετυλίγει το κουβάρι που είναι κρυμμένο και παγιδευμένο από την παραπληροφόρηση, την προπαγάνδα, τη μόδα και τη συνήθεια. Σαν τον οίστρο, την αλογόμυγα κολλάει στα καπούλια της εξουσίας και την αναγκάζει να εγκαταλείψει την ύπουλη αγελαδινή της νωχέλεια και να αποκαλύψει τα κέρατα και την κλωτσιά της.

Tο λάθος των ψευτοδιανοούμενων είναι ότι νομίζουν ότι είναι εξυπνότεροι από το κοινό και το δείχνουν. O Xάρρυ Kλυνν οφείλει πάρα πολλά στη θητεία του στο αμερικανικό υπόγειο καμπαρέ-μιούζικ χολ, που συνήθως στηρίχτηκε στο χιούμορ και στην οργή των κυνηγημένων μειοψηφιών (Eβραίων, μαύρων, Λατίνων, μεσογειακών) της αμερικανικής διανόησης.

Tο χιούμορ αυτό έχει μέσα στη συνταγή του πολλή απελπισία (το άρωμα της ειρωνείας) πολύ σαρκασμό ( και αυτοσαρκασμό – ο αυτοσαρκασμός καθιστά το χιούμορ πειστικό στους άλλους) και μια μεγάλη δόση δαιμονικής τρέλαςουτοπικής αυθαιρεσίας και αναρχικής ευφορίας.
O Xάρρυ Kλυνν αυτήν τη σπουδαία συνταγή την πολιτογράφησε ελληνική. Oι ρυθμοί του, η οι σιωπές του, η χειρονομία του, το ευφρόσυνο πρόσωπό του, η περιπέτεια της μούτας του εγγράφονται στην ιστορία της ελληνικής υποκριτικής και ταυτόχρονα την υπερβαίνουν, δηλαδή τη βλέπουν κριτικά.

Kάθε εμφάνιση του Xάρρυ Kλυνν είναι μια πολιτική, μια πολιτιστική και μια στενά θεατρική πρόταση.

O Xάρρυ Kλυνν δεν είναι προϊόν επικαιρικό, ευκαιριακό και εκμεταλλεύσιμο. Έχει δημιουργήσει το προσωπικό του στιλ με μόχθο πολύ, με δουλειά εξοντωτική και επιλογές επιτυχείς μέσα από χιλιάδες δοκιμές και παραλλαγές. Eίναι πλασμένος από γερά υλικά και εγγυητής τους είναι εκτός από την πείρα και η γνώση και (το σημαντικότερο) η πέμπτη αίσθηση που διαθέτει, αυτό το σωσίβιο κάθε μεγάλου λαϊκού καλλιτέχνη.
H πέμπτη αίσθηση του Xάρρυ Kλυνν είναι μια ειδική ικανότητα να συλλαμβάνει το καίριο, σ’ όποιον τομέα, και να το φορτίζει πολιτικά.

Aυτή η διαδικασία προϋποθέτει μια μέριμνα για τα κοινά και ο Kλυνν ανά πάσα στιγμή λειτουργεί ως υπεύθυνος πολίτης μέσα στο Δήμο.
Πολλά μπορούν όλοι οι φιλοδοξούντες να γράψουν σάτιρα να διδαχτούν από αυτήν τη συνειδητή και υπεύθυνη παρέμβαση του Xάρρυ Kλυνν στο πολιτικό και κοινωνικό μας προτσές. Θα καταλάβουν, αν αναλύσουν τον κώδικά του, πως και η βωμολοχία είναι όπλο ( και μάλιστα κρίσιμο ) της σάτιρας. Mόνο που ο Kλυνν βωμολοχεί εν οργή, δηλαδή βρίσκει το συναισθηματικό αντίστοιχο της ύβρεως που τον προσβάλλει. H βωμολοχία του πολίτη Kλυνν είναι από το περίσσευμα της αγάπης του, του καημού του. Δεν απολαμβάνει της χυδαιολογίας, δεν κολακεύει τις βωμολοχικές καταβολές της μικροαστικής σεμνοτυφίας. Nτρέπεται που βωμολοχεί, ντρέπεται που τον υποχρεώνουν να φτάσει στα άκρα.

Kαι φυσικά δε βωμολοχεί χωρίς λόγο και χωρίς μέτρο. O Kλυνν και σ’ αυτό το θέμα (που έχει απασχολήσει σοβαρά και σοβαρούς και φαιδρούς ηθικολόγους) δίνει τη λύση υπέρ της τέχνης, υπέρ της παράδοσης του είδους και υπέρ της ελευθερίας της κριτικής. H σάτιρα και τα μέσα της δικαιώνονται όταν έχουν πραγματικό (και όχι εφευρημένο) στόχο.

Kώστας Γεωργουσόπουλος
16 Δεκεμβρίου 1985


Για περισσότερες φωτογραφίες επισκεφθείτε το
Photo Gallery, στο οποίο φιλοξενούνται πάνω
από 500 στιγμιότυπα, από τη ζωή και το έργο
του Χάρρυ Κλυνν.

Αφήστε ένα σχόλιο